Οι λογοτεχνικοί στοχασμοί του Ιωσήφ

O Ζοζέ ντε Σόζα Σαραμάγκου (José de Sousa Saramago, γεννήθηκε στις 16 του Νοέμβρη του 1922 κι έφυγε στις 18 του Ιούνη του 2010), υπήρξε και ήταν ο σημαντικότερος Πορτογάλος συγγραφέας, ωστόσο ήταν ταυτόχρονα σπουδαίος ποιητής, απίθανος σεναριογράφος και ευφυής χρονογράφος σε δημοσιογραφικά έντυπα της πατρίδας, της ηβιρικής και όχι μόνο. Η διεθνής ακτινοβολία του και η πληθωρική του γραφή τον κατέταξαν ως μια παγκόσμιας κλάσης λογοτεχνική γραφίδα(από πολλούς κριτικούς της Λογοτεχνίας θεωρείται ένας από τους δέκα σπουδαιότερους όλων των εποχών), δεν είναι τυχαίο ότι τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ. Το έυρος των  έργων του κινούταν ανάμεσα στην υπερφίαλη φαντασία και στον έντονο πειραμάτισμό, καθώς και στην ιδεολογική του μαγιά που πρόσκεινταν στον Μαρξισμό – Λενινισμό. Το αναγνωστικό ταξίδι στο Ζοζέ Σαραμάγκου οδηγεί τον αναγνωτη ενίοτε στην γη της Αμαρτίας, στην ιστορία της πολιορκίας της Λισσαβόνας, και της ίδιας της Πορτογαλίας που τόσα πέρασε τα πάνδεινα από τον Δικτάτορα Σαλαζάρ. Η γραφίδα του γεμάτη από αλληγορικό πνεύμα, μετατέπονταν ως φωταγωγός προβολέας που έπεφτε πάνω στους ήρωες του, είτε απογυμνώνοντας τους λεπτομερώς, είτε μέσω των συνθηκών που τους οδηγούσαν, όπου τους οδηγούσαν ανάλογα με το έργο του, για να καταλήξει στην αποκάληψη της προσωπογραφίας τους μέσω παραβολών και εξομοιώσεων σε πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις. Το πολύ μεστό, ουσιώδες και δυνατό έργο του, ήταν ανέκαθεν μια αποστροφή για το σύστημα το οποίο γίνεται μια πέτρινη σχεδία που νομοτελειακά, θα οδηγήσει τον αναγνώστη στο βυθό. Το έργου του, θα είναι μια καταφυγή στη σπηλιά των βαθύτερων μηνυμάτων και νοημάτων του, των αναμνήσεων της ανθρωπότητας, είναι ένα τετράδιο και εγχειρίδιο χρήσης για την αποφυγή του πνιγμού και κυρίως του πνευματικού θανάτου.

 

Καλό Ταξίδι Σωτηρία

Καλό σου ταξίδι απέραντη φωνή, θα λείψεις από πολύ κόσμο, τόσο για το υψηλό επίπεδο σου ως καλλιτέχνης, όσο και ως προσωπικότητα που αγάπαγε την ποιότητα τόσο από την Jazz που κατά τα λεγόμενα ανθρώπων του κύκλου σου ήταν η μουσική που λάτρευες, όσο για το θέατρο, το χορό και τις πολεμικές τέχνες….
Στο τελευταίο σου ταξίδι μας υπενθύμισες πως δεν είχες άλλο περίσσιο χρόνο και έφυγες εκεί που η γέρικη λαντέρνα θα σφύριζε έκτοτε και για πάντα τα τραγούδια που ερμήνευσες με τη φλόγα της φωνής και θα τα χορεύουν οι αρχαγγέλοι, με το πάθος σου που αλητεύει γι αλλού!
Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει Σωτηρία!

Οι φωτεινοί προσανατολισμοί του Ερωτικού ποιητή

Ο Οδυσσέας Ελύτης (το πραγματικό όνομα ήταν: Οδυσσέας Αλεπουδέλης) γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης, στις 2 του Νοέμβρη του 1911 και απεβίωσε στην Αθήνα στις 18 του Μάρτη του 1996, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές και δοκιμιογράφους, που μελοποιήθηκαν από τους μεγαλύτερους Έλληνες μουσικοσυνθέτες και αποθέωσαν οι κορυφές του είδους όπως ο Μίκης Θεοδωράκης.

Οι προσανατολισμοί του Οδυσσέα Ελύτη κινούνταν στις δεσμίδες από τις φωτεινές αχτίδες του ήλιου, που έκαιγαν τον χρόνο και τους καταμετρητές του, στις ωδές για τον Πικασσό, στην υπέροχη Άνοιξη και τις ευωδιές της, σε κάθε τι άξιο που κερδίζει τη ζωή μέσα από τα «ρω του έρωτα», στους ¨μικρούς ναυτίλους» και στις πανέμορφες ¨ποδηλάτισσες» που  ταξιδεύουν δυτικά και αλαργινά της λύπης μετρώντας και γράφωντας μέσω της διαδρομής τους τα ημερολόγια του κάθε αθέατου πλησίον τους.

 

Έφυγε μαζί με το Καλοκαίρι…

SpanosΟ συνθέτης του Νέου Κύματος, της ακουστικής μουσικής με το πιάνο και την κλασική κιθάρα, της απέραντης ακτής και των Καλοκαιρινών ερώτων έσβησε σήμερα στα 85 του χρόνια μαζί με το καλοκαίρι, ωστόσο οι νότες και οι μελωδίες του παραμένουν χαραγμένες σε σχήμα καρδιάς στις αμμουδιές και στα ηλιοβασιλέματα των συνθετικών του κάδρων. Ο Γιάννης Σπανός, ο μεγάλος ερωτικός μουσικοσυνθέτης από το Κιάτο της Κορινθίας δεν θα μένει πια μαζί μας, γιατί το προτελευταίο Καλοκαίρι της δεκαετίας τον πήρε μαζί του από το χέρι στο φευγιό του για να του τραγουδάει από τους ουρανούς και ίσως αυτός να είναι ένας από τους λόγους που άνοιξαν οι κρουνοί του Ουρανού στην πατρίδα του κάτω απ΄το Αυλάκι, καθώς και στην Αττική…

Ο Γιάννης Σπανός δεν ήταν ένα απλό κεφάλαιο, σήμερα θρηνεί το Πανελλήνιο, ήταν μια μοναδική παρουσία, τόσο μεγάλη όσο και ταπεινή, που ξεχείλιζε από ευγένεια χωρίς όμως να είναι ευγενής και αλαζόνας(όπως όλοι οι εν λόγω), που οι νότες του σκορπούσαν το ερωτικό του ταμπεραμέντο και τα ηχοχρώματα του που ήταν ταυτόσημα με τα πολύχρωμα ηλιοβασιλέματα.

Η τελευταία του έξοδος κινδύνου συμπίπτει με την φυγή των αποδημητικών πουλιών που ζητούν πιο θερμά κλίματα και εικόνες γεμάτες λάμψη, όπου οι ευαίσθητες και χάρτινες καρδιές σιγοτραγουδούν μέχρι να ξαναγυρίσουν απ΄τα ξένα χωρίς αυτόν όμως….

Καλό ταξίδι Αγαπημένε Γιάννη Σπανέ, ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει, να πούμε ότι δε θα μας λείψεις, μάλλον θα είναι ένα τεράστιο ψέμα από αυτά που δεν αξίζει να αναφέρει κανείς σοβαρός άνθρωπος!!!

Η Δισκογραφία του:

  • 1965 Ο Γιάννης Σπανός Παίζει Σπανό
  • 1965 Αποδημίες – Καίτη Χωματά
  • 1966 Η Σούλα Μπιρμπίλη σε τραγούδια του Γιάννη Σπανού και του Νότη Μαυρουδή
  • 1967 Α’ Ανθολογία -Νέο Κύμα
  • 1968 Β’ Ανθολογία -Νέο Κύμα
  • 1968 Ο Γιάννης Σπανός Διευθύνει Γιάννη Σπανό
  • 1969 Σκιές στην άμμο -Καίτη Χωματά, Μιχάλης Βιολάρης
  • 1969 Μια Κυριακή -Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Σταμάτης Κόκοτας, Βίκυ Μοσχολιού
  • 1969 Όλο το καλοκαίρι -Μπέμπα Μπλάνς
  • 1971 Εκείνο το καλοκαίρι- Αφροδίτη Μάνου (Α’ Βραβείο Μουσικής Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
  • 1972 Η γλυκειά Ίρμα -Έλλη Λαμπέτη
  • 1973 Μέρες Αγάπης -Δήμητρα Γαλάνη
  • 1974 Ο Μορμόλης – Χρήστος Λεττονός, Γιάννης Φέρτης, Ξένια Καλογεροπούλου , Τάνια Τσανακλίδου
  • 1974 Οδός Αριστοτέλους -Γιάννης Πάριος, Χάρις Αλεξίου ,Γιάννης Καλατζής
  • 1975 Γ’ Ανθολογία -Αρλέτα, Κώστας Καράλης
  • 1976 η Αλέκα Κανελλίδου τραγουδάει Γιάννη Σπανό
  • 1977 Η Βίκυ Μοσχολιού τραγουδάει Γιάννη Σπανό
  • 1978 Μ’αγαπούσες θυμάμαι -Δήμητρα Γαλάνη
  • 1981 Στου καιρού τα ρέματα -Μανώλης Μητσιάς
  • 1982 Φίλε -Τάνια Τσανακλίδου
  • 1984 Έξοδος Κινδύνου -Άλκηστις Πρωτοψάλτη
  • 1985 Χάρτινες Καρδιές – Γιάννης Πουλόπουλος
  • 1988 Προσωπικά -Ελένη Δήμου
  • 1991 Ανάμεσα σε δυο αγάπες (β’ πλευρά με στίχους Αντ. Ανδρικάκη)-Χριστίνα Μαραγκόζη
  • 1992 Η Τάνια Τσανακλίδου τραγουδάει Γιάννη Σπανό
  • 1992 Να’χα δυο καρδιές να σ’αγαπώ -Κατερίνα Κούκα
  • 1993 Ο Δημήτρης Μητροπάνος τραγουδάει Γιάννη Σπανό
  • 1996 Άκου λοιπόν -Ελένη Δήμου